लंगुर बुर्जा कसरी खेल्ने
लंगुर बुर्जा दशैं तिहारमा खेलिने कपडा र पासाको खेल हो। कपडामा छ वटा चिन्ह कोरिएका हुन्छन्, मन परेको चिन्हमा दाउ राख्नुहुन्छ, र तीन पासा फालिन्छन्। देखिने चिन्हले त्यसमा दाउ राख्नेलाई दिन्छ, नदेखिने चिन्हले त्यसमा राखेको सबै लैजान्छ।
- खेलाडी
- २ देखि ६
- के चाहिन्छ
- चिन्ह कोरिएको कपडा, तीन पासा र दाउको थुप्रो
- कति लामो
- ५ राउन्ड, र एउटा राउन्ड एकै फालमा सकिन्छ
खेल के हो
कपडामा छ वटा चिन्ह कोरिएका हुन्छन्: हुकुम, पान, इट्टा, चिडी, बुर्जा र लंगुर। तीनै पासामा यिनै छ वटा अनुहार हुन्छन्, एक फलकमा एउटा, र पासामा कोरिने चित्र कपडाकै जस्तै हुन्छ। छ वटा एकपटक चिनेपछि पासा पनि चिनियो।
बुर्जा भनेको लिङ्गोमा गाडिएको झन्डा हो र लंगुर भनेको बाँदरको अनुहार। खेलको नाम यिनै दुईबाट आएको हो। बाँकी चार त तासकै चिन्ह हुन्, त्यसैले धेरैले बस्नुअघि नै छमध्ये चार त चिनिसकेका हुन्छन्।
यो कपडामा केही पनि लुकाइँदैन। हरेक दाउ गन्न मिल्ने गरी बाहिरै हुन्छ, हरेकको थुप्रो आफ्नै अगाडि हुन्छ, र पासा बीचमा खस्छन्। थाहा नहुने कुरा एउटै हो, पासाले के गर्छ भन्ने, र त्यो अरू कसैलाई पनि थाहा हुँदैन।
कपडा, पासा र दाउ
सबैले उस्तै थुप्रोबाट सुरु गर्छन्, सामान्य टेबलमा १०० दाउ। ती दाउ यही खेलका हुन्। तपाईंका सिक्का होइनन्, र यो कपडामा जे भए पनि तपाईंको ब्यालेन्स छुँदैन।
दाउ तीन नापका हुन्छन्, ५, १० र २५, र दाउ टाइप गरेर होइन, एक-एक गर्दै थपेर बनाइन्छ। पहिले नाप छान्नुहोस्, अनि चिन्हमा थिच्नुहोस्, त्यही नापको दाउ त्यहाँ बस्छ। नाप छानिएकै रहन्छ, त्यसैले उही चिन्हमा फेरि थिच्दा माथि अर्को दाउ थपिन्छ।
अब राख्न मिल्नेभन्दा ठूलो नापको दाउ निष्क्रिय हुन्छ, त्यसैले २५ थिच्न नमिल्नुको अर्थ अब २५ भन्दा कम मात्र राख्न बाँकी छ, कि त राउन्डको सीमाले, कि त आफ्नै थुप्रोले। दाउ कपडामा राख्दा त्यो थुप्रोबाट घट्ने भने होइन। कपडामा ५० बसिरहँदा पनि गन्ती १०० नै देखिन्छ, त्यसैले स्थिति मुनिको हरफले दुइटा छुट्टाछुट्टै देखाउँछ: बाँकी दाउ, र कपडामा कति।
एक राउन्ड कसरी चल्छ
- कपडा सफा हुन्छ र सबैले खाली कपडाबाट राउन्ड सुरु गर्छन्।
- पहिले पासा हुनेले दाउ राख्छ, अनि पालैपालो अरू सबैले। एकैचोटि होइन, एक-एक गरेर, त्यसैले अन्तिममा राख्नेले कपडामा परिसकेको हरेक दाउ देख्न पाउँछ।
- सकिएपछि भयो थिच्नुहोस्। त्यो राउन्डभरका लागि अन्तिम हो, त्यसैले मन बदल्नु छ भने थिच्नुअघि नै बदल्नुहोस्।
- अन्तिम खेलाडीले भयो थिचेपछि पासा हुनेले तीनै पासा सँगै फाल्छ।
- दाउ सर्छन् र राउन्डको कार्ड देखिन्छ: कसले कति राख्यो, राउन्डले कति दियो वा लियो, र कति बाँकी रह्यो। अनि पासा एक सिट सरेर अर्को राउन्ड सुरु हुन्छ।
पहिलो राउन्डमा पासा पहिलो सिटसँग हुन्छ, र बोटसँग खेल्दा पहिलो सिट तपाईं नै हुनुहुन्छ। त्यसैले खेलको सुरुमै खाली कपडामा पहिलो दाउ राख्ने, अनि सबैले राखिसकेपछि पासा फाल्ने काम तपाईंकै हो। हरेक राउन्डपछि पासा एक सिट सर्छ, र ३ खेलाडी ५ राउन्ड भनेको तपाईंले १ र ४ नम्बर राउन्डमा पासा फाल्नु हो।
दाउ राख्ने तरिका
तपाईंले गर्न सक्ने काम दुइटा अंकले किटान गर्छ। भयो थिच्न पाउनुअघि कपडाले कम्तीमा ५ माग्छ, र त्यति नपुगुन्जेल बटनमा भयो होइन, ५ थप राख्नुहोस् लेखिन्छ। अर्कोतिर, एक राउन्डमा कपडामा ५० भन्दा बढी राख्न पाइँदैन, र त्यो ५० हरेक चिन्हमा छुट्टाछुट्टै होइन, सबै चिन्ह जोडेर गनिन्छ।
यी दुईबीचमा निर्णय भनेको तल्लो सीमाभन्दा कति माथि जाने र कति चिन्हमा फिँजाउने भन्ने हो। पूरै ५० लंगुरमा राख्न सकिन्छ, वा २५ बुर्जामा र २५ हुकुममा, वा छैटै चिन्हमा ५-५। सामान्य टेबलमा कति चिन्हमा राख्ने भन्ने बन्देज हुँदैन, तर लबीबाट १, २, ३, ४ वा ५ चिन्हमा सीमित गर्न सकिन्छ।
राखेको दाउ फिर्ता लिँदा सबै नै लिनुपर्छ। क्लियरले एउटा चिन्हमा भएको तपाईंको पूरै थाक उठाउँछ, र तीन दाउको थाकबाट एउटा मात्र झिक्ने उपाय छैन। चिन्हका बटनमा यो राइट क्लिक हो, र फोनमा कपडामै आफ्नो थाक थिचेर गरिन्छ। क्लियर गर्दा दाउसँगै चिन्हको ठाउँ पनि फिर्ता आउँछ, त्यसैले तीन चिन्हमा सीमित टेबलमा एउटा थाक उठाएर अर्कै चिन्हमा राख्न सकिन्छ।
क्लियर गर्दा तल्लो सीमाभन्दा तल पनि झर्न सकिन्छ, अनि फेरि नराखुन्जेल बटनमा ५ थप राख्नुहोस् नै फर्केर आउँछ। तल्लो सीमाबाट छुट पाउने एउटै अवस्था छ: राख्ने केही नभएको खेलाडीले खाली कपडामै भयो थिच्न पाउँछ र राउन्ड त्यसै अघि बढ्छ।
पासा फाल्ने
पासा हुनेले तीनै पासा सँगै फाल्छ। हरेक पासा छ चिन्हमध्ये एउटामा खस्छ, र एउटा पासामा एउटा चिन्ह पर्ने सम्भावना ६ मा १ हुन्छ, हरेक पटक, अघिल्लो राउन्डमा जे परेको भए पनि।
तीन पासा र छ चिन्ह भनेको एक राउन्डमा बढीमा तीन चिन्हले मात्र दिन सक्छन्। चार वा बढी चिन्हमा राख्नुभयो भने कम्तीमा एउटा दाउ खेर जाने पक्का छ। एउटैमा राख्नुभयो भने २१६ मध्ये १२५ पटक त्यो चिन्ह देखिँदै देखिँदैन।
एउटै फालले तपाईंका एकभन्दा बढी थाकमा दिन सक्छ। तपाईंले राखेको हरेक चिन्हको हिसाब छुट्टै हुन्छ, त्यसैले पान र चिडी दुवैमा दाउ छ र पासा पान, पान, चिडी परे दुवैले दिन्छन्।
देखिएको चिन्हले कति दिन्छ
सामान्य नियम यस्तो छ: जति पासामा चिन्ह देखिन्छ, त्यति गुणा दाउ दिन्छ, र त्यसमाथि तपाईंको आफ्नै दाउ पनि फर्किन्छ। एक पासामा देखिएको चिन्हमा राखेको १० को दाउ २० भएर फर्किन्छ, नाफा १०। दुई पासामा देखिए ३० फर्किन्छ, नाफा २०।
एपले जम्मा रकम होइन, नाफा देखाउँछ। तपाईंको सिटमा +२० लेखिन्छ र राउन्ड कार्डको हिसाब हरफमा पनि त्यही अंक हुन्छ, त्यसैले त्यसलाई कपडाबाट फर्केको जम्मा होइन, राउन्डले तपाईंको थुप्रोमा पारेको फरक ठान्नुहोस्।
तीनै पासामा नदेखिएको चिन्हले केही दिँदैन, र त्यसमा राखेको पूरै थाक जान्छ। आधा फिर्ता भन्ने हुँदैन, सान्त्वना पनि हुँदैन। चिन्ह देखियो कि देखिएन, कुरा यत्ति नै हो।
टेबलले अर्को तरिका पनि रोज्न सक्छ। चिन्हले दिने अन्तर्गत दोस्रो विकल्प जति पासामा देखिए पनि एक गुणा हो, र त्यो नियममा दुई पानमा राखेको त्यही १० को दाउ ३० होइन, २० भएर फर्किन्छ। सुन्दा नरम लाग्छ, तर खेलाडीका लागि झन् घाटाको नियम यही हो।
तीनै पासा एउटै
तीनै पासा एउटै चिन्हमा खसे त्यो चिन्हले सामान्यभन्दा दोब्बर दिन्छ। त्यसमा राखेको १० को दाउ ४० होइन, ७० भएर फर्किन्छ। कपडावरिपरि हल्ला हुने फाल यही हो, र २१६ मा ६ पटक पर्छ।
दोब्बर सामान्यतया चालु हुन्छ र बन्द पनि गर्न सकिन्छ, बन्द गरे त्यही तीनै एउटै फेरि ४० मा झर्छ। चालु हुँदा एक राउन्डमा हुन सक्ने सबैभन्दा ठूलो कुरा पनि यही हो: सामान्य टेबलमा एउटै चिन्हमा ५० राख्दा र त्यो तीनै पासामा देखिँदा ३५० फर्किन्छ, नाफा ३००।
थुप्रो किन घट्दै जान्छ
यो कपडामा राखिने हरेक दाउ बराबरीभन्दा अलि कमसल हुन्छ, र यो खेलको दोष होइन, खेल नै हो। सामान्य टेबलमा राखिएको एक दाउ औसतमा ०.९३५ भएर फर्किन्छ, अर्थात् ६.४८ प्रतिशत जान्छ। यहाँ न कुनै बैंकर हुन्छ, न कसैले कमिसन लिन्छ, त्यसैले घट्ने दाउ कसैको हातमा पुग्दैन। टेबलबाटै हराउँछ।
फिँजाएर राखे पनि यो अंक बदलिँदैन। छैटै चिन्हमा ५-५ राख्दा सबै ढाकेजस्तो देखिन्छ। ढाकिँदैन। तीनै पासा फरक परे, २१६ मा १२० पटक, जति राख्यो त्यति नै फर्किन्छ। दुइटा एउटै परे, २१६ मा ९० पटक, ५ घट्छ। तीनै एउटै परे, २१६ मा ६ पटक, ५ बढ्छ। औसत निकाल्दा त्यही ६.४८ प्रतिशत नै हो।
त्यसैले फिँजाउनुले नतिजाको आकार मात्र बदल्छ: कहिलेकाहीँ ठूलो उतारचढावको सट्टा पटक-पटक सानो। कुन चाहिन्छ भन्ने कुरा खेल कहाँ पुगेको छ त्यसमा भर पर्छ। अगाडि भएकोले सानै चाहन्छ, र एक राउन्ड बाँकी हुँदा पछाडि परेकोले सबै एउटै चिन्हमा राख्नुपर्छ, किनभने खेल सबैभन्दा ठूलो थुप्रोले जित्छ र अरू केही गनिँदैन।
खेल जित्ने
सामान्यतया एक खेल ५ राउन्डको हुन्छ, ३ वा १० पनि बनाउन सकिन्छ। अन्त्यमा सबैभन्दा धेरै दाउ हुनेले जित्छ। कति राउन्ड जित्यो भन्ने गनिँदैन, केही जोडिँदैन पनि: थुप्रोमा जति बाँकी छ, त्यही नै अंक हो।
सिरानमा दुई जना बराबर भए खेल ड्र हुन्छ। पहिले बस्नेलाई दिइँदैन, कसैले पनि जित्दैन, र माथिको हरफमा अन्त्यमा बराबरी लेखिन्छ।
बीचमा कसैलाई पनि खेलबाट निकालिँदैन। सबै गुमाएको खेलाडी आफ्नै ठाउँमा रहन्छ, खाली कपडामा भयो थिच्छ र बाँकी राउन्ड त्यसै बिताउँछ। तर फर्केर उक्लन भने सक्दैन। राख्ने केही नभएपछि दिने पनि केही हुँदैन, त्यसैले अन्त्यसम्म शून्यमै रहन्छ।
सेटिङहरू
लंगुर बुर्जा अरू खेलभन्दा बढी घरेलु नियममा चल्ने खेल हो, र ती सबै खेलकै पृष्ठमा छन्। सुरु गर्नुअघि नै मिलाउनुहोस्, किनभने टेबल जुन नियममा बनेको हो त्यही नियममा चल्छ।
| सेटिङ | सामान्य | के फरक पर्छ |
|---|---|---|
| खेलाडी | ३ | कपडामा कति सिट, २ देखि ६ सम्म। एउटै चिन्हमा धेरै जनाले दाउ राख्न सक्छन्, र हरेकको दाउ त्यही खण्डमा आ-आफ्नै थाकमा बस्छ। |
| राउन्ड | ५ | खेलमा कति फाल: ३, ५ वा १०। हरेक राउन्डपछि पासा एक सिट सर्छ, त्यसैले राउन्डको संख्या सिटको संख्याले भाग जाँदा मात्र सबैले बराबर पटक फाल्न पाउँछन्। |
| प्रत्येकलाई दाउ | १०० | हरेक सिटले सुरुमा पाउने थुप्रो: १००, २०० वा ५००। यी दाउ यही टेबलका हुन्, तपाईंका सिक्का होइनन्। |
| एक राउन्डमा बढीमा | ५० | एक राउन्डमा एउटा सिटले कपडामा बढीमा कति राख्न पाउने, सबै चिन्ह जोडेर: २५, ५० वा १००। |
| एक राउन्डमा कम्तीमा | ५ | भयो थिच्न पाउनुअघि कपडामा कम्तीमा कति चाहिने: ५ वा १०। राउन्ड छोड्न पाइँदैन, किनभने कपडाबाहिरको थुप्रो घट्दैन र अगाडि भएकाका लागि पर्खिनु नै सबैभन्दा बलियो चाल हुन जान्छ। |
| एकैचोटि कति चिन्ह | जति मन लाग्छ | एक राउन्डमा एउटा सिटले कति फरक चिन्हमा दाउ राख्न पाउने। सीमामा पुगेपछि पनि पहिले राखेकै चिन्हमा थप्न पाइन्छ, र एउटा क्लियर गरे त्यो ठाउँ अर्को चिन्हका लागि खुल्छ। |
| चिन्हले दिने | देखिने प्रत्येक पासाबराबर | सामान्य नियमले तपाईंको दाउ फिर्ता दिन्छ र त्यसमाथि जति पासामा चिन्ह देखियो त्यति गुणा थप्छ। अर्को विकल्प जति पासामा देखिए पनि एक गुणा हो। त्यसले दाउ फिर्ता र त्यसमाथि एक गुणा मात्र दिन्छ, अनि प्रति दाउ ०.९३५ को सट्टा ०.८४७ फर्काउँछ। |
| तीनै पासा एउटै | दोब्बर दिन्छ | तीनै पासामा देखिएको चिन्हले दिने रकम दोब्बर बनाउँछ। तीनै एउटै परेको चिन्हमा राखेको १० को दाउ चालु हुँदा ७० र बन्द हुँदा ४० भएर फर्किन्छ। |
| कठिनाई | मध्यम | पासा अन्धो हुन्छ, त्यसैले यो टाढा देख्ने कुरा होइन। सजिलो बोटले भर्खरै परेको चिन्ह पछ्याउँछ, जसको कुनै अर्थ छैन, र खेल जहाँ पुगे पनि हरेक राउन्डमा सीमाको झन्डै आधा राख्छ। पूर्ण तहको बोटले हरेक फाललाई नयाँ मान्छ, अगाडि हुँदा तल्लो सीमा मात्र राख्छ, र पछाडि परेपछि पूरै दाउ एउटै चिन्हमा राख्छ। |
शब्दहरू
- लंगुर बुर्जा
- खेलकै नाम, छ चिन्हमध्ये दुइटाबाट बनेको। दशैं तिहारमा निस्कन्छ, प्रायः भुइँमा कपडा ओछ्याएर, सबै जना वरिपरि घुँडा टेकेर।
- बुर्जा
- झन्डाको चिन्ह, लिङ्गोमा गाडिएको झन्डाजस्तो कोरिन्छ। खेलको नाम बनाउने दुइटामध्ये एउटा।
- लंगुर
- बाँदरको अनुहार, नामको अर्को आधा।
- हुकुम
- तासको हुकुम। अरू तीन चिन्ह पान, इट्टा र चिडी हुन्, र एपले छैटै चिन्हको नाम तपाईंले पढिरहेकै भाषामा देखाउँछ।
- दाउ
- कपडामा राखिने गोटी पनि दाउ हो, त्यसले राखिने रकम पनि दाउ। अंग्रेजीमा chip वा stake लेखिएको ठाउँमा नेपालीमा दाउ नै भनिन्छ।
- कपडा
- छ वटा चिन्ह कोरिएको र दाउ राखिने कपडा। तपाईंले राखेको दाउलाई स्थिति हरफले कपडामा भनेर देखाउँछ।
- पासा
- तीनवटा सँगै फालिन्छन्, र फाल्ने बटनमा फाल्नुहोस् लेखिएको हुन्छ।
- भयो
- यो बटनले राउन्डका लागि तपाईंको दाउ राख्ने काम सक्छ, र थिचेपछि फेरि बदल्न पाइँदैन।
यस पृष्ठका सबै नियम यही एपले खेल्ने नियम हुन्। सुरु गर्नुअघि खेलकै पृष्ठमा गएर जुनसुकै बदल्न सकिन्छ।