म्यारिज कसरी खेल्ने

तीनवटा गड्डीबाट हरेक खेलाडीलाई २१-२१ पत्ती बाँडिन्छ। ती २१ पत्तीलाई सेट (Sequences/Trials) मा मिलाउनु नै खेलको मुख्य काम हो, जसको लागि सबैभन्दा पहिले तीनवटा शुद्ध सेट (Pure Sequences) चाहिन्छ। ती तीनै सेट सँगै राखेर सो (Show) गरेपछि मात्र तिप्लु हेर्न पाइन्छ।

तिप्लु भनेको एउटा विशेष पत्ती हो, जुन टेबलमा पहिलो पटक कसैले सो (Show) गर्दा थुप्रोबाट नहेरीकन झिकिन्छ। बाँकी राउन्डभरको माल (जोकर र अंक दिने पत्ती) यसैले तय गर्छ। तिप्लु नखुल्दासम्म आफ्नो हात कति मूल्यको छ भन्ने कसैलाई थाहा हुँदैन।

अंक प्राप्त गर्ने दुई तरिका छन्। खेल सके पनि नसके पनि, तपाईंको माल टेबलका सबैसँग साटासाट हुन्छ। यसका साथै खेल सक्ने (गेम जित्ने) खेलाडीले हरेक विपक्षीबाट तोकिएको अतिरिक्त अंक पाउँछ। यहाँको चलेको नियम अनुसार, कहिल्यै सो (Show) गर्न नसक्ने (मर्डर हुने) खेलाडीले भने आफ्नो मालको एक अंक पनि पाउँदैन।

हेरेर सिक्न मन छ? टेबलले एक एक चरण सिकाउँदै गर्दा एउटा हात खेल्नुहोस्।

1. तीन गड्डी तास, तीन पुतली (छापिएका जोकर, प्रति गड्डी एक) र एउटा मास्टर कार्ड सँगै फिट्नुहोस्। जम्मा १६० पत्ती हुन्छन्।
2. बाँड्नेको देब्रेपट्टिको खेलाडीबाट सुरु गरेर, एक-एक गर्दै हरेकलाई २१-२१ पत्ती बाँड्नुहोस्।
3. त्यसपछिको एउटा पत्ती उत्तानो पल्टाउनुहोस्। त्यसैबाट फालेको (Discard) थुप्रो सुरु हुन्छ।
4. बाँकी रहेका पत्तीको थुप्रो बनाइन्छ। चार जनाको टेबलमा त्यो ७५ पत्ती हुन्छ। दुई जना भए ११७, तीन जना भए ९६ र पाँच जना भए ५४ पत्ती बाँकी रहन्छन्।

बाँड्ने बेलामा तिप्लु छानिँदैन। कसैले सो (Show) नगरेसम्म थुप्रोको छेउको ठाउँ खाली नै रहन्छ। धेरै राउन्डमा त दर्जनौँ पालोपछि मात्र कसैले देखाउँछ भने कुनै राउन्डमा कोही त्यहाँसम्म पुग्दै पुग्दैन।

पहिलो राउन्डमा अन्तिम सिटको खेलाडीले बाँड्छ र पहिलो सिटले खेल सुरु गर्छ। त्यसपछि हरेक पटक बाँड्ने पालो एक सिट सर्छ, र नयाँ बाँड्नेको देब्रेपट्टिको खेलाडीले खेल सुरु गर्छ।

तीन किसिमका जोडाइ काम लाग्छन्। टनेला भनेको एउटै अंक र एउटै चिन्हका तीन उस्तै पत्ती हो, जुन तीन गड्डी खेलमा भएकैले सम्भव हुन्छ। शुद्ध सिक्वेन्स भनेको एउटै चिन्हका तीन वा बढी पत्तीको क्रम हो। दुब्ली भनेको दुई उस्तै पत्ती हो।

सिक्वेन्समा नपुगेको ठाउँ जोकर पत्तीले भर्न सक्छ, र खेल सक्ने बेला त्यो सेट पूरै काम लाग्छ। तर त्यो शुद्ध हुँदैन, त्यसैले देखाउने तीन सेटमध्ये एक कहिल्यै बन्न सक्दैन। एउटै अपवाद मास्टर कार्ड हो, त्यो पनि यो नियम खोलेको टेबलमा मात्र, र सामान्यतया त्यो बन्द हुन्छ।

एउटै अंकका तीन फरक चिन्ह, जस्तै तीन फरक चिन्हका मिस्सी, ट्रायल हो। ट्रायल काम त लाग्छ, तर वरिपरि एउटै जोकर नभए पनि देखाउने तीनमध्ये कहिल्यै गनिँदैन। यो कुराले झन्डै सबैलाई एक पटक छक्याउँछ।

एक्का दुरीभन्दा तल वा बादशाहभन्दा माथि बस्छ, एउटै सिक्वेन्समा दुवैतिर होइन। हुकुमको एक्का, दुरी, तिरी सिक्वेन्स हो। हुकुमको मिस्सी, बादशाह, एक्का पनि सिक्वेन्स हो। बादशाह, एक्का, दुरी भने होइन। अनि माल पत्ती पनि आफ्नै अंक र चिन्हको साधारण पत्ती नै हो, त्यसैले पानको छक्का, सत्ता, अठ्ठा शुद्ध सिक्वेन्स हुन्छ, पानको सत्तै तिप्लु परे पनि।

देखाउनु भनेको तीन शुद्ध सेट एकैचोटि राख्नु हो, टनेला वा शुद्ध सिक्वेन्स वा दुवैको मिश्रण। सिक्वेन्स तीनभन्दा लामो हुन सक्छ, र चार पत्तीको सिक्वेन्स एउटै सेट भएर राखिन्छ। "देखाउनुहोस्" थिच्दा तपाईंले छुट्याएका सेट ठ्याक्कै देखाउन पुग्ने छन् भने सिधै राखिन्छन्। छान्ने ठाउँ छ भने, एउटा सेट बढी छ वा कुनै सिक्वेन्स लामो हुन सक्छ भने, बटनले राख्ने सेट पहिले एउटा पानामा देखाउँछ, हरेक तीन पत्तीको, र लामो हुन सक्ने सिक्वेन्सको छेउमा + हुन्छ। अर्को सेटसँग साट्न सेट थिच्नुहोस्, अनि पानाबाटै राख्नुहोस्।

पहिलो पटक कसैले देखाउँदा थुप्रोबाट नहेरी एउटा पत्ती झिकिन्छ। त्यही पत्ती तिप्लु हो। त्यो राउन्डभरि खेलबाट बाहिरै रहन्छ, र टेबलका सबैका लागि माल त्यसैले तय गर्छ। पछि देखाउनेले नयाँ तिप्लु पाउँदैन, पहिले नै खुलिसकेको तिप्लु हेर्न मात्र पाउँछ।

देखाउने अर्को बाटो सात दुब्ली हो, सात उस्तै जोडी, चौध पत्ती एकैचोटि। यो सामान्यतया खुला हुन्छ, र यसले खेल सक्ने तरिका नै फरक पार्छ।

सामान्यतया देखाउनासाथ तिप्लु हेर्न पाइँदैन। पहिले देखाउनुहोस्, एउटा पत्ती फाल्नुहोस्, अनि हेर्नुहोस्, त्यसैले देखाएपछि फाल्ने पत्ती कुन पत्तीले अंक दिन्छ भन्ने थाहा नपाईकनै छान्नुपर्छ। बाँकी हात मालको सहाराबिनै पूरै नमिलेसम्म त्यही पालोमा खेल सक्न पनि पाइँदैन। तर नामको छेउमा आँखाको चिन्ह भने तुरुन्तै देखिन्छ, र कसैले खेल नसक्दासम्म तपाईं हरेक पालो तान्दै र फाल्दै जानुहुन्छ।

एउटै पत्ती नतानेको बेलाका दुई चाल छन्, र तान्नासाथ दुवै हराउँछन्। थुप्रो छुनुअघि आफ्ना २१ पत्ती राम्ररी हेर्नुपर्ने कारण यिनै हुन्।

पहिलो चाल टनेला देखाउनु हो। बाँडमै तीन उस्तै पत्ती आएका छन् भने ती राख्नुहोस्। ती तपाईंको देखाउका तीन सेटमध्ये एक गनिन्छन्, र बाँडमै राखिएको टनेलाले आफ्ना पत्तीको मालमाथि थप ५ अंक दिन्छ। उही तीन पत्ती देखाउभित्र मिसाउनुभयो भने त्यो ५ अंक हराउँछ। देखाउँदा न तान्ने पालो जान्छ, न आफ्नो पालो नै। बटनले एक पटकमा एउटा टनेला राख्छ, त्यसैले दुई टनेला भए दुई पटक थिच्नुपर्छ।

दोस्रो चाल बाँडेकै हातले देखाउनु हो। तपाईंका २१ पत्तीमै तीनै शुद्ध सेट छन्, वा सात दुब्ली छन् भने, पहिले पत्ती तान्नुपर्दैन, कहिल्यै पर्दैनथ्यो पनि। "देखाउनुहोस्" थिच्नुहोस्, पत्ती टेबलमा जान्छन्, थुप्रोबाट तिप्लु झिकिएर उत्तानो हुन्छ, र माल तुरुन्तै देखिन्छ। त्यसपछि आफ्नो तान्ने पालो लिनुहोस् र पालो सधैँझैँ अघि बढ्छ।

तान्नुअघि नै तिप्लु उत्तानो पार्ने देखाउ यही एउटा हो, र यसको मोल त्यसैले ठूलो छ। माल थाहा भएपछि अनुमान नगरी फालेको थुप्रोको माथिल्लो पत्ती लिन लायक छ कि छैन भन्न सकिन्छ। "माल कहिले देख्ने" सेटिङले यसमा केही फरक पार्दैन: टेबलले त्यो जेसुकै राखेको होस्, बाँडेकै हातले राख्नासाथ माल देख्छ।

तीन टनेला देखाउनु आफैँमा पूरै देखाउ हो। तेस्रो टनेला राखिसकेपछि "देखाउनुहोस्" थिच्नुहोस्: टेबलमा अरू केही जाँदैन, थुप्रोबाट तिप्लु निस्कन्छ, आँखाको चिन्ह आउँछ, र तपाईंले अझै एउटै पत्ती तान्नुभएको हुँदैन। एउटा कुरा ख्याल गर्नुहोस्। सामान्यतया देखाएको टनेलाले तिप्लु देख्न पुगेमा मात्र अंक दिन्छ, त्यसैले टनेला देखाएर त्यहीँ रोकिनुको अर्थ छैन।

मानौँ तिप्लु पानको सत्ता निस्कियो। गड्डीका बाँकी पानका सत्ता पनि तिप्लु नै हुन् र ३-३ अंक दिन्छन्। उही चिन्हमा एक अंकमाथिको पत्ती, अर्थात् पानको अठ्ठा, पोप्लु हो। एक अंकतलको पानको छक्का झिप्लु हो। यी दुवै २-२ अंकका हुन्छन्। अंक गोलाकारमा घुम्छ, त्यसैले पानको बादशाह तिप्लु भए पानको एक्का पोप्लु र पानको मिस्सी झिप्लु हुन्छ।

उही अंकको अर्को रातो चिन्ह, अर्थात् इट्टाको सत्ता, अल्टर हो र ५ अंक दिन्छ। कालो चिन्हका दुई सत्ता जोकर हुन्: ती जोकरका रूपमा चल्छन् तर एक अंक पनि दिँदैनन्। तिप्लु, पोप्लु र झिप्लु एकैसाथ भए म्यारिज हुन्छ, र त्यो छुट्टाछुट्टै गन्दाको ३ जोड २ जोड २ होइन, पूरै १० अंक हुन्छ। ती एउटै सेटमा हुनु त परको कुरा, हातमै हुनु पनि पर्दैन। देखाउँदा राखेको सिक्वेन्सभित्र गाडिएको पोप्लुले पनि म्यारिज बनाउँछ।

तीन पुतली र एउटा मास्टर कार्ड भने आफ्नै हिसाबमा चल्छन्। ती बाँडमै जोकर हुन्छन् र बाँडमै अंक दिन्छन्, पुतली ५-५ र मास्टर १०, न तिप्लु कुर्नुपर्छ, न देखाउनै पर्छ। कसैले पनि नदेखाई टुंगिएको राउन्डमा पनि यिनको अंक पाइन्छ।

तपाईंको माल हातका पत्ती र टेबलमा राखिसकेका पत्ती दुवै जोडेर गनिन्छ। दुई थान भएमा एक थानको दोब्बरभन्दा बढी हुन्छ: दुई तिप्लु ७, दुई पुतली १५ र तीन पुतली २५। खेलकै सबैभन्दा ठूलो माल तीनै पुतलीको टनेला हो, ४५ अंकको, तर त्यो पहिलो पटक तान्नुअघि देखाइएको र पछि तिप्लु देख्न पुगेको अवस्थामा मात्र पाइन्छ।

माल हुने हरेक पत्ती जोकर पनि हो, दोस्रो तिप्लुसमेत। खेल सक्दा राख्ने सेटमा नपुगेको पत्तीको ठाउँमा जोकर पत्ती बस्न सक्छ, र त्यहाँ बसिबसी आफ्नो अंक पनि दिइरहन्छ। त्यसैले पुतली फाल्नु जितेको राउन्डमा समेत घाटा हो: हिसाबले नतिजा होइन, पत्तीको मोल गन्छ।