जुटपत्ती कसरी खेल्ने
अङ्ग्रेजीमा Jutpatti वा jut patti लेखिन्छ। जुट भनेको मिल्नु र पत्ती भनेको तास हो। नजिकको अङ्ग्रेजी नाम Pairs हो।
जुटपत्ती दुईदेखि छ जनाले पाँच-पाँच पत्ती लिएर खेल्ने नेपाली तास खेल हो, जसमा सबैभन्दा पहिले पूरै हात जोडी बनाउने जित्छ। आफ्नो पालोमा घोप्टो थुप्रो वा उत्तानो फालेको थुप्रोको माथिल्लो पत्ती लिनुहोस्, अनि एउटा फाल्नुहोस्। तानेपछिका छ पत्ती तीन जोडी भए जुट भन्नुहोस्, राउन्ड तपाईंको।
बाँड्दा पल्टाइएको पत्तीले जोकर अंक तय गर्छ, त्यसभन्दा एक तलको, र जोकर जुनसुकै पत्तीसँग जोडी बन्छ।
आफ्नै घरका नियममा टेबल तयार गर्नुहोस्
- खेलाडी
- २ देखि ६
- के चाहिन्छ
- ५२ पत्तीको एक गड्डी
- कति लामो
- एक राउन्ड केही मिनेट
नियम २० अक्टोबर २०२६ मा जाँचिएको। यी नियम कसरी लेखिन्छन्
खेलको परिचय
सुरुमा सबै खेलाडीलाई बिजोर संख्यामा पत्ती बाँडिन्छ, सामान्यतया ५ वटा। आफ्नो पालोमा तपाईंले एउटा पत्ती तान्नुहुन्छ र अर्को नचाहिने पत्ती फाल्नुहुन्छ। यसरी पालो सर्दा हातमा सधैँ ५ वटा नै पत्ती रहन्छन्। जब कुनै खेलाडीले तानेको पत्तीसहित हातका सबै पत्तीलाई जोडी बनाउन सफल हुन्छ, उसले 'जुट' भनेर देखाउँछ र राउन्ड जित्छ।
खेलको नियम यत्ति नै हो। यसमा न कुनै 'बोलकबोल' (Bid) छ, न 'तुरुप' (Trump), न त हिसाब गर्नुपर्ने झन्झटिलो अंक नै। यो एकदमै छिटो खेलिने खेल हो, जसलाई तास खेल्न सिक्नेहरूले सबैभन्दा पहिले खेल्ने गर्छन्।
तासको बाँडाइ
- ५२ पत्तीको एउटा साधारण गड्डी राम्ररी फिट्नुहोस्।
- पहिले कसले खेल्ने भनेर चिट्ठा तान्नुहोस्। त्यही खेलाडीबाट सुरु गरी टेबल वरिपरि एक एक गर्दै हरेकलाई पाँच पाँच पत्ती बाँड्नुहोस्। अर्को राउन्डमा पहिलो पालो उसपछिको खेलाडीमा जान्छ।
- बाँडिसकेपछि एउटा पत्तीलाई गड्डीको छेउमा उत्तानो पल्टाएर राख्नुहोस्। यसले त्यस राउन्डको 'जोकर' कुन पत्ती हुने भनेर तय गर्छ। यो पत्ती खेल अवधिभर त्यहीँ बस्छ, यसलाई तान्न वा फिट्न पाइँदैन।
- बाँकी रहेका तासको गड्डी नै 'थुप्रो' हो। खेलको सुरुमा 'फालेको' पत्ती कोही हुँदैन, त्यसैले पहिलो चाल चल्ने खेलाडीले अनिवार्य रूपमा थुप्रोबाटै नहेरी पत्ती तान्नुपर्छ।
जोकर अंक
बाँड्दा पल्टाइएको पत्ती कसैको हातमा जाँदैन। त्यसको काम जोकर अंक छान्नु हो, र चलेको नियम भनेको त्यसभन्दा एक तलको अंक। सत्ता पल्टियो भने टेबलका सबै छक्का जोकर। एक्का पल्टियो भने बादशाह जोकर, किनभने अंक गोलाकारमा घुम्छ।
जोकर पत्ती जुनसुकैसँग जोडी बन्छ। त्यो त्यो अंकको पत्ती होइन, त्यसैले दुई जोकर आपसमै जोडी बन्न पाउँछन्, र एउटा पत्ती नपुग्दा यो कुरा काम लाग्छ।
पल्टाइएको पत्ती जोकर अंकभन्दा एक माथिको हुने भएकाले चारै जोकर पत्ती खेलमै रहन्छन्। पल्टाइएकै अंकलाई जोकर बनाउने टेबलले तीनवटासँग खेल्छ। दुवै तरिका सेटिङमा छन्, साथै छापिएका जोकर चलाउने र जोकर नै नराख्ने विकल्प पनि।
एक पालो
- एउटा पत्ती लिनुहोस्। कि घोप्टो थुप्रोको माथिल्लो, जुन कसैले देखेको छैन, कि फालेको थुप्रोको माथिल्लो, जुन सबैले देखेका छन्।
- एउटा पत्ती उत्तानो पारेर फाल्नुहोस्। हात जति थियो त्यति नै हुन्छ र पालो सर्छ।
एउटा भित्र, एउटा बाहिर, पास गर्ने बाटो छैन। फालेकोबाट भर्खरै उठाएको पत्ती त्यही पालोमा फेरि फाल्न पाइँदैन, त्यसैले उठाउनु भनेको कम्तीमा एक पालो त्यो बोक्नु हो।
फालेको थुप्रोको माथिल्लो पत्ती मात्र लिन पाइन्छ। दुई पालोअघि आफैँले फालेको पत्ती खोतलेर झिक्न कहिल्यै मिल्दैन।
थुप्रो सकियो भने फालेका पत्ती, माथिल्लो एउटा बाहेक, फेरि फिटेर नयाँ थुप्रो बनाइन्छ र खेल चल्छ। कसैको पत्ती सकिँदैन, र कुनै राउन्ड बराबरीमा टुंगिँदैन।
कस्तोलाई जोडी भनिन्छ
एउटै अंकका दुई पत्ती। रङ र चिन्हले केही फरक पार्दैन, कुन ठूलो कुन सानो भन्ने पनि होइन, किनभने यहाँ कुनै पत्ती कुनैभन्दा ठूलो हुँदैन।
जोकर अंकको पत्ती बाँकी रहेको जुनसुकैसँग जोडी बन्छ।
हातका सबै पत्ती जोडीमा परेपछि र एउटै पनि एक्लो नरहेपछि हात पुग्यो। खेल्दाखेल्दै टेबलमा केही राखिँदैन। जोडी हातमै रहन्छन् र राउन्ड नसकिँदासम्म कसैले देख्दैन।
जुट भन्नु
तानिसकेपछि, पत्ती फाल्नुको सट्टा जुट भनिन्छ, त्यसैले जित्दा हातमा पाँच होइन छ पत्ती हुन्छन्। टेबलका सबै हात पल्टाइन्छन्, र राउन्ड सकियो।
गलत जुट भनेकोमा जरिवाना छैन, किनभने गलत भन्न नै मिल्दैन। हात साँच्चै जोडीमा परेपछि मात्र एपले बटन देखाउँछ, र साँच्चिकै पत्तीले खेल्दा सबैले हेरेर जाँच्छन्।
हातमा के बाँकी रह्यो भनेर कसैलाई सजाय पनि हुँदैन। राउन्डमा जित्ने एक जना हुन्छ, त्यसभन्दा बढी केही हुँदैन।
अंक लेख्ने तरिका
जितेको एक राउन्ड बराबर एक अंक। केही गनिँदैन, केही कटाइँदैन, त्यसैले स्कोरबोर्डमा कसले कति राउन्ड जित्यो भन्ने मात्र हुन्छ।
यहाँ बोटसँग खेल्दा जति राउन्ड खेले पनि हुन्छ। अरू मान्छेसँगको अनलाइन टेबल पाँच राउन्डको हुन्छ, र सबैभन्दा धेरै राउन्ड जित्नेले खेल जित्छ। सिरानमा बराबरी भए खेल ड्र हुन्छ र राखेका सिक्का जहाँको त्यहीँ फर्किन्छन्।
जान्न लायक कुरा
- कसले फालेकोबाट के उठायो, हेर्नुहोस्। नहर उठाउनेसँग नहर छ, र आफ्नो फाल्तु नहर फाल्नु भनेको उसलाई राउन्ड दिनु हो।
- के-के फालिए, त्यो पनि हेर्नुहोस्। दुई गुलाम फालिसकिएका छन् भने तपाईंको एक्लो गुलामको जोडी तीस पत्तीको थुप्रोमा एउटा मात्र बाँकी छ, अब छोड्ने बेला भयो।
- जोकर समातिराख्नुहोस्। जुनसुकै एक्लो पत्तीलाई जोडी बनाइदिने एउटै पत्ती त्यही हो, त्यसैले राउन्डको अन्त्यतिर त्यो 'अलिकतिले नपुगेको' जोडीभन्दा धेरै काम लाग्छ।
- थुप्रोबाट नहेरी तान्दा कसैले केही थाहा पाउँदैन। फालेकोबाट उठाउँदा सबैले केही थाहा पाउँछन्। दुईबीचको मोल यत्ति नै हो।
सेटिङहरू
नेपालमा हरेक टेबलमा अलिअलि फरक खेलिन्छ, त्यसैले सुरु गर्नुअघि खेलकै पृष्ठमा आफ्नो टेबलअनुसार बदल्न सकिन्छ। यहाँ गति होइन, खेल नै बदल्ने सेटिङ राखिएका छन्।
| सेटिङ | सामान्य | के फरक पर्छ |
|---|---|---|
| खेलाडी | ३ | कति सिट, २ देखि ६ सम्म। कम खेलाडी भए थुप्रो लामो हुन्छ र राउन्ड ढिलो सकिन्छ। |
| पत्ती | ५ पत्ती | सातवटा बाँड्नुभयो भने तीनको सट्टा चार जोडीमा जुट भन्नुपर्छ, र राउन्ड झन्डै दोब्बर लामो हुन्छ। |
| जोकर | पल्टाइएकोभन्दा एक तल | वा पल्टाइएकै अंक, वा एक माथिको, वा छापिएका दुई जोकर, वा जोकरै नराख्ने। जोकर नभएको टेबलमा हरेक जोडी साँच्चिकै जोडी हुनुपर्छ। |
| कठिनाई | मध्यम | बोटले कति सम्झन्छ भन्ने मात्र। सबै बोट एउटै तरिकाले खेल्छन्। सजिलो बोटले देखेको आधा बिर्सन्छ, पर्फेक्टले केही बिर्सँदैन। |
शब्दहरू
- जुटपत्ती
- खेलकै नाम। जुट भनेको मिल्नु, पत्ती भनेको तास, त्यसैले नामको अर्थ मिलेका पत्ती भन्ने हुन्छ।
- जुट
- हातका सबै पत्ती जोडीमा परेपछि भनिने शब्द। यसैले राउन्ड सक्छ।
- जोडी
- एउटै अंकका दुई पत्ती।
- थुप्रो
- घोप्टो राखिएको गड्डी, जहाँबाट नहेरी तानिन्छ।
- फालेको पत्ती
- उत्तानो फालिएका पत्तीको थुप्रो।
- जोकर
- यो राउन्डको जोकर अंक। यसले अंक जनाउँछ, छापिएको जोकर पत्ती होइन, जबसम्म टेबलले छापिएकै जोकर चलाउने छान्दैन।
- गड्डी
- तासको एक गड्डी।
अरू परिवारले कसरी खेल्छन्
हरेक परिवारले अलि फरक तरिकाले खेल्छ। हामीलाई थाहा भएका तरिका यी हुन्। बटन भएका तरिका यो टेबलमा घरको नियमका रूपमा खेल्न सकिन्छ।
सात पत्ती
पाँचको सट्टा सात-सात पत्ती बाँड्नुहोस्, अनि जुट भन्न तीन होइन चार जोडी चाहिन्छ। राउन्ड झन्डै दोब्बर लामो हुन्छ।
पल्टाइएकै अंक जोकर
कतिपय टेबलमा पल्टाइएको पत्तीकै अंक जोकर हुन्छ। पल्टाइएको पत्ती खेलबाहिरै रहन्छ, त्यसैले खेलमा तीनवटा जोकर मात्र बाँकी हुन्छन्।
पल्टाइएकोभन्दा एक माथि
पल्टाइएकोभन्दा एक माथिको अंक जोकर हुन्छ: सत्ता पल्टिए अट्ठा जोकर। चारैवटा खेलमै रहन्छन्।
छापिएका दुई जोकर
गड्डीका छापिएका दुई जोकर मिसाएर फिटिन्छ र कुनै पत्ती पल्टाइँदैन। ती दुई मात्र जोकर हुन्।
जोकरबिना
कुनै पत्ती जोकर हुँदैन, त्यसैले हरेक जोडी साँच्चिकै जोडी हुनुपर्छ, एउटै अंकका दुई पत्ती।
मानिसहरूले सोध्ने प्रश्न
जुटपत्ती कसरी खेल्ने?
हरेकले पाँच पत्ती पाउँछ। आफ्नो पालोमा घोप्टो थुप्रोबाट वा उत्तानो फालेको थुप्रोको माथिबाट एउटा पत्ती लिनुहोस्, र एउटा फाल्नुहोस्। तानेपछि हात पूरै जोडी हुने पहिलो खेलाडीले जुट भन्छ र राउन्ड जित्छ।
जुटपत्तीलाई अङ्ग्रेजीमा के भनिन्छ?
अङ्ग्रेजीमा सबैभन्दा मिल्ने नाम Pairs हो। जुट भनेको मिलेको र पत्ती भनेको तास, र सबै पत्ती जोडी बनाउने पहिलो हात जित्छ।
जुटपत्तीमा कति पत्ती बाँडिन्छ?
पाँच, ५२ पत्तीको एउटै गड्डीबाट, दुईदेखि छ जनाका लागि। सेटिङबाट सात बाँड्न सकिन्छ, अनि तीन होइन चार जोडी चाहिन्छ।
जुटपत्तीमा जोकर कुन हुन्छ?
बाँड्दा पल्टाइएको पत्तीभन्दा एक तलको अंक। सत्ता पल्टिए छक्का जोकर, एक्का पल्टिए बादशाह। सेटिङबाट पल्टाइएकै अंक, एक माथिको अंक, छापिएका दुई जोकर, वा जोकरबिना पनि खेल्न सकिन्छ।
दुई जोकरको जोडी बन्छ?
बन्छ। जोकर जुनसुकै पत्तीसँग जोडी बन्छ, अर्को जोकरसँग पनि।
भर्खर उठाएको पत्ती फेरि फाल्न मिल्छ?
मिल्दैन। फालेको थुप्रोबाट उठाएको पत्ती कम्तीमा त्यो पालोभर हातमै राख्नुपर्छ। फालेको थुप्रोको माथिल्लो पत्ती मात्र लिन पाइन्छ।
जुट कहिले भन्न पाइन्छ?
पत्ती तानेलगत्तै, हातका सबै पत्ती जोडीमा परेपछि। पत्ती फाल्नुको सट्टा जुट भनिन्छ, त्यसैले जित्दा हातमा छ पत्ती हुन्छन्। यहाँ हात साँच्चै जोडीमा परेपछि मात्र बटन देखिन्छ।
थुप्रो सकिए के हुन्छ?
फालेका पत्ती, माथिल्लो एउटा बाहेक, फिटेर नयाँ थुप्रो बनाइन्छ र खेल चल्छ। कुनै राउन्ड बराबरीमा टुंगिँदैन।
जुटपत्तीमा अंक कसरी गनिन्छ?
जितेको एक राउन्डको एक अंक, अरू केही गनिँदैन। बोटसँग जति राउन्ड पनि खेल्न सकिन्छ। अनलाइनमा खेल पाँच राउन्डको हुन्छ, र सबैभन्दा धेरै राउन्ड जित्नेले जित्छ।
यस पृष्ठका सबै नियम यही एपले खेल्ने नियम हुन्। सुरु गर्नुअघि खेलकै पृष्ठमा गएर जुनसुकै बदल्न सकिन्छ।