कौडा कसरी खेल्ने
कौडा तिहारमा खेलिने शंखको खेल हो। चारवटा दाउ कपडा वरिपरि बस्छन्, एउटासँग सोह्रवटा कौडा हुन्छन्, र बाँकी तीनले उसको विरुद्ध बाजी राख्छन्। कौडा फालिन्छन्, मुख माथि परेका गनिन्छन्, र गन्तीले कुन दाउले पाउँछ भन्छ।
- खेलाडी
- ४, हरेक दाउमा एक
- के चाहिन्छ
- सोह्रवटा कौडा, एउटा कपडा र चिपको थुप्रो
- कति लामो
- कपडाका दुई फन्को, हाते भएर करिब नौ पालो
कौडा के हो
कौडा तिहारमा निस्कने खेल हो। आँगन र पिँढीमा कपडा ओछ्याएर राति अबेरसम्म खेलिन्छ। यसको सामान सोह्रवटा कौडा हो, पहिले पैसा भएर चल्ने साना चिल्ला शंख।
चार जना कपडा वरिपरि बस्छन्, हरेक दाउ भनिने ठाउँमा। एक जनासँग कौडा हुन्छन्, र बाँकी तीनले उसको विरुद्ध बाजी राख्छन्। त्यसपछि कौडा फालिन्छन्।
सबै कुरा कौडा कसरी पर्छन् भन्नेमा भर पर्छ। मुख माथि परेको कौडा गनिन्छ, र कतिवटा परे भन्ने कुराले फाल कुन दाउको हो भन्छ।
चार दाउ
दाउहरू अङ्कका नाममा छन्: तिया तीन, चौका चार, पन्जा पाँच र छक्का छ। तिनीहरू यही क्रममा घडीको उल्टो दिशामा बस्छन्, त्यसैले अर्को दाउ सधैं तपाईंको दायाँ हुन्छ।
चारले भाग गर्दा जुन दाउको अङ्कसँग मिल्छ, गन्ती त्यसैको हुन्छ। सात तियाको हो, तीन र एघार जस्तै। पाँच, नौ र तेह्र पन्जाका हुन्। शून्य, चार, आठ, बाह्र र सोह्र सबै चौकाका हुन्।
त्यसैले सत्रवटा गन्तीमध्ये पाँचवटा चौकाका हुन्, र अरू हरेक दाउका चारवटा। कौडा ठीकसँग पर्छन् भने चारै दाउ झन्डै चौथाइ चौथाइ पटक आउँछन्: चौका अलि बढी, २५.२%, र छक्का अलि कम, २४.८%।
कौडा हातमा हुँदाको पालो
- कौडा भएको दाउ हाते हो। बाँकी तीनले पालैपालो उसको विरुद्ध बाजी राख्छन्, उसको दायाँबाट सुरु गरेर।
- हातेले सोह्रै कौडा गोलोभित्र फाल्छ।
- मुख माथि परेका कौडा गन्नुहोस्। गन्तीले एउटा दाउ जनाउँछ।
- हातेकै दाउ आयो भने हातेले कपडामा भएका सबै बाजी लिन्छ र फेरि फाल्छ, र उसको विरुद्ध बाजी राख्ने सबैले आफ्नो बाजी दोब्बर पार्छन्।
- अर्को दाउ आयो भने हातेले त्यो दाउलाई उसले राखेजति तिर्छ। बाँकी दुईको बाजी जस्ताको तस्तै रहन्छ, र कौडा अर्को दाउमा सर्छ।
सुरुमा तियाले फाल्छ। हातेले मारिरहेसम्म पालो चल्छ, त्यसैले पालो एकै फालमा पनि सकिन सक्छ, लामो पनि हुन सक्छ।
फाल कसरी पढ्ने
कौडाका दुई मुहार हुन्छन्। पिठ्युँ चिल्लो गोलो ढिस्को हो, र तल्लो भाग चेप्टो, बीचमा दाँत भएको चिरा सहित, जसलाई मुख भनिन्छ। मुख देखाउने कौडा मात्र गनिन्छन्।
यो कपडामा सबै कौडा थामिएपछि मुख माथि परेका हरेकमुनि फिक्का गोलो देखिन्छ, र कुनै चिप सर्नुअघि गन्ती पढिन्छ।
मार्यो
गन्ती हातेकै दाउको भयो भने हातेले मार्यो। कपडामा भएका हरेक बाजी हातेको हुन्छ, र हातेले फेरि फाल्छ।
अर्को फालअघि हातेको विरुद्ध बाजी राख्ने सबैले आफूले राखेको दोब्बर पार्नुपर्छ। यसलाई मार-ताल भनिन्छ, र खेलको हरेक विवरणले यो अनिवार्य भन्छ। हातेले मारिरहेसम्म दोब्बर हुँदै जान्छ।
दोब्बर पार्न नसक्ने दाउले बाँकी भएजति सबै राख्छ। चिप नै नबचेको दाउ बाहिरिन्छ, र खेलको बाँकी भाग हेरेर बस्छ।
तिर्यो
गन्ती अर्को दाउको भयो भने हातेले तिर्यो। जुन दाउ आयो, त्यो दाउले राखेजति हातेले उसलाई तिर्छ, र अरू कसैले न पाउँछ न गुमाउँछ।
त्यहीँ पालो सकिन्छ। बाजी कपडाबाट उठाइन्छ, कौडा अर्को दाउमा सर्छ, र बाजी फेरि सुरुदेखि राखिन्छ।
कति बाजी राख्ने
नयाँ हातेले कौडा लिँदा हरेक दाउले टेबलका नापमध्ये आफ्नो बाजी छान्छ, तर हातेले तिर्न सक्नेभन्दा बढी होइन। त्यसपछि दोब्बरले निर्णय गर्छ।
कौडा ठीकसँग पर्छन् भने खेल बराबरको हुन्छ। आफ्नै गन्ती आउँदा बाजी जितिन्छ, करिब चौथाइ पटक, र हातेको गन्ती आउँदा हारिन्छ, त्यो पनि करिब चौथाइ पटक। त्यसैले औसतमा कुनै नापको बाजी अर्कोभन्दा बढी मूल्यको हुँदैन।
नापले बदल्ने कुरा चाहिँ कति हुन सक्छ भन्ने हो, र खेल चारवटा थुप्रोमध्ये सबैभन्दा ठूलोले जित्छ। कम्प्युटरका राम्रा खेलाडी ठूलो बाजी राख्छन्, र बाँकी पालोले फर्काउन नसक्ने गरी अघि हुँदा मात्र सबैभन्दा सानो बाजीमा झर्छन्। त्यसरी खेल्नेले हरेक पटक उस्तै बाजी राख्नेलाई प्रस्टसँग बढी पटक जित्छ।
खेलको अन्त्य
भनाइ छ, खेल रोक्न कौडा चौकामा पुग्नुपर्छ। यहाँ एउटा खेल भनेको तियाको सुरुको पालो र त्यसपछि टेबलले छानेजति कपडाका फन्को हो, र कौडा फेरि चौकाको दाउमा आइपुग्दा सकिन्छ। त्यसैले तियाले अरूभन्दा एक पटक बढी फाल्छ।
एउटै दाउसँग सबै चिप भए पनि खेल सकिन्छ। अन्त्यमा सबैभन्दा ठूलो थुप्रोले जित्छ, र माथि दुई बराबर भए बराबरी हुन्छ।
यहाँका चिप यही टेबलका हुन्, अरू केहीका होइनन्। ती तपाईंका सिक्का होइनन्। बाजी भएको अनलाइन टेबलले त्यो बाजी छुट्टै मिलाउँछ, यहाँका हरेक टेबलले जस्तै।
यो टेबलमा
बाजी राख्ने पालो तपाईंको आउँदा बाजीका बटन ब्युँझन्छन्, र तपाईंले राख्न सक्ने ठीक त्यति देखाउँछन्। अन्तिम बटन तपाईंले राख्न सक्ने सबैभन्दा धेरै हो, र चिप घट्दै गएपछि त्यो भएजति सबै हो।
कौडा तपाईंसँग हुँदा कपडामा तिनलाई छुनुहोस्, वा फाल्नुहोस् थिच्नुहोस्। कौडा भएको दाउ उसकै रङको घेराले चिनिन्छ, र हरेक बाजी त्यो राख्ने दाउको अगाडि रहन्छ।
विकल्प
यहाँका सबै टेबल माथिका नियममा खेल्छन्। यी चाहिँ पहिलो फालअघि आँगनले गर्ने छनोट हुन्।
| सेटिङ | सामान्य | के फरक पर्छ |
|---|---|---|
| कपडाका फन्को | २ | तियाको सुरुको पालोपछि कौडा कपडाको कति फन्को घुम्छ। |
| प्रत्येकलाई चिप | २०० | हरेक दाउले सुरु गर्ने थुप्रो। सानो थुप्रो भए अन्त्यअघि धेरै दाउ बाहिरिन्छन्। |
| सबैभन्दा ठूलो बाजी | ५० | नयाँ हातेले कौडा लिँदा एउटा दाउले राख्न सक्ने सबैभन्दा धेरै। दोब्बरले बाजीलाई योभन्दा माथि पुर्याउन सक्छ। |
| सबैभन्दा सानो बाजी | ५ | एउटा दाउले राख्नुपर्ने सबैभन्दा कम। कहिल्यै शून्य होइन, किनकि शून्य राख्न पाउने दाउ अघि पुगेपछि बाहिरै बस्थ्यो। |
| मारेपछि | बाजी दोब्बर | हरेक मारपछि बाजी दोब्बर हुने कि नहुने, खेलका सबै विवरणमा भएजस्तै। बन्द हुँदा लगातारका मारले हरेक फालमा उस्तै मात्र पर्छ। |
| कठिनाई | मध्यम | कम्प्युटरका दाउले खेल कति राम्रोसँग पढ्छन्। कौडाले सबैलाई उस्तै व्यवहार गर्छ। |
शब्दहरू
- कौडा
- खेल, र शंख पनि। कौडा पहिले दक्षिण एसियाभरि पैसा भएर चल्थे, र तिहारमा कौडा पैसा थापेर खेलिन्छ, त्यसैले प्रहरीले यसलाई चाडका जुवामा गन्छ।
- दाउ
- चारवटा ठाउँमध्ये एक, जसलाई खाल पनि भनिन्छ। हरेकको नाम उसको अङ्कमा छ।
- हाते
- कौडा भएको दाउ, अर्थात् फाल्ने।
- मार्यो
- मार: हातेकै गन्ती आयो।
- तिर्यो
- चुक: अर्को दाउको गन्ती आयो, र हातेले उसलाई तिर्छ।
- मार-ताल
- हरेक मारपछि बाजी दोब्बर हुने चलन।
- च्याँखे
- दाउमा नबसी कुनै दाउमा बाजी थाप्ने हेर्नेहरू। साँचो कपडा वरिपरि तिनको भीड लाग्न सक्छ। यो टेबलमा चार जना मात्र बस्छन्, र च्याँखे छैनन्।
यस पृष्ठका सबै नियम यही एपले खेल्ने नियम हुन्। सुरु गर्नुअघि खेलकै पृष्ठमा गएर जुनसुकै बदल्न सकिन्छ।