किट्टी कसरी खेल्ने

खेल सुरु हुनुअघि सबैले बराबर 'दाउ' (Ante) बीचमा राख्छन् र प्रत्येक खेलाडीलाई ९-९ वटा पत्ती नदेखाई बाँडिन्छ। तपाईंले आफ्ना पत्ती हेर्नुहुन्छ, अनि यदि पत्ती असाध्यै नराम्रो छ भने 'प्याक' (Pack / छोड्ने) गर्न सक्नुहुन्छ, अन्यथा ती ९ पत्तीलाई ३-३ वटाको तीन छुट्टाछुट्टै सेटमा बाँड्नुहुन्छ।

यस खेलमा 'पालो' वा 'तुरुप' (Trump) भन्ने हुँदैन। सबै खेलाडीले आफ्नो सेट बनाइसकेपछि, सेटहरू एक-एक गरी (पहिलो, दोस्रो र तेस्रो राउन्डमा) पल्टाइन्छन् र एक-आपसमा भिडाइन्छन्। जसको सेट सबैभन्दा बलियो हुन्छ, उसैले त्यो राउन्ड लिन्छ। यसरी खेलिने ३ राउन्डमा जसले जित्ने सर्त पूरा गर्छ, उसैले बीचमा जम्मा भएको 'पोट' (Pot) जित्छ।

त्यसैले किट्टीमा तपाईंले गर्नुपर्ने मुख्य निर्णय एउटै हुन्छ: सेट कसरी बनाउने। सेट बनाइसकेपछि बाँकी खेल भनेको पत्ती पल्टाउने र कसले जित्यो भनेर हेर्ने मात्र हो। यही कारणले गर्दा एउटा खेल निकै छिटो सकिन्छ र सेट बनाउने बेलामा भने राम्ररी दिमाग लगाउनुपर्छ।

1. सबैले पोटमा एक दाउ राख्छन्।
2. बाँड्नेले प्रत्येकलाई नौ पत्ती उल्टो दिन्छ।
3. सबैजना एकैसाथ, आ-आफ्नै, या छोड्छन् या नौ पत्तीलाई तीन सेटमा बाँड्छन्।
4. सबैले भनिसकेपछि सेटहरू देखाइन्छन्।

छोड्नुभयो भने राखिसकेको दाउ जान्छ। हात साँच्चै नराम्रो भएमा मात्र छोड्नु सही हो, किनभने दाउ राखिसकेपछि खेल्न थप केही लाग्दैन। छोड्नाले जोगाउने एउटै कुरा सलामीले उठाउने थप दाउ हो।

तपाईंका तीन सेट बलियोदेखि कमजोरको क्रममा राख्नुपर्छ। खेल यही नियममा घुम्छ, र नयाँ खेलाडीले सबैभन्दा बढी यही कुरा बिगार्छन्, किनभने अरू हरेक तास खेलले केही लुकाउन दिन्छ।

यहाँ दिँदैन। ट्रेल बन्यो भने त्यो पहिलो राउन्डमै जान्छ, तपाईंलाई सुहाओस् वा नसुहाओस्।

नौ पत्तीलाई तीन भागमा बाँड्ने २८० तरिका छन्, र एउटा छान्नासाथ क्रम पनि तय भइसक्छ। पूरै निर्णय त्यति हो, र त्यसपछि खेल्न केही बाँकी रहँदैन।

रमाइलो कुरा के भने बल जोडिँदैन। पहिलो राउन्डमा अत्यन्तै बलियो सेटले पनि एउटै राउन्ड जित्छ, जुन सामान्य राम्रो सेटले पनि जित्थ्यो, र त्यसमा खर्चिएका पत्ती खेर जान्छन्।

सेटको क्रम तीन पत्तीकै जस्तो हुन्छ। माथिल्लो किसिमको जुनसुकै सेटले तल्लो किसिमको जुनसुकैलाई जित्छ, त्यसैले सबैभन्दा सानो सिक्वेन्सले पनि सबैभन्दा ठूलो कलरलाई जित्छ।

1. ट्रेल: एउटै अंकका तीन। तीन एक्का सबैभन्दा बलियो, तीन दुरी सबैभन्दा कमजोर।
2. शुद्ध सिक्वेन्स: क्रममा तीन, तीनै एउटै रङका।
3. सिक्वेन्स: क्रममा तीन, रङ फरक-फरक।
4. कलर: एउटै रङका तीन, तर क्रममा छैनन्।
5. जोडी: एउटै अंकका दुई, र एउटा छुट्टै पत्ती।
6. ठूलो पत्ती: माथिको कुनै पनि होइन।

सिक्वेन्सचाहिँ ध्यान दिनुपर्ने ठाउँ हो, किनभने यहीँ टेबलहरूको मत बाझिन्छ र यहीँ पोटको झगडा हुन्छ।

यो टेबलले एक्का, बादशाह, मिस्सीलाई सबैभन्दा बलियो र एक्का, दुरी, तिर्रीलाई दोस्रो मान्छ। नेपालका धेरै टेबल र पूरै ब्र्याग परम्पराले उल्टो मान्छन्, त्यसैले यो खेलको पानामा सेटिङका रूपमा छ। बादशाह, एक्का, दुरी भने कुनै पनि हिसाबले सिक्वेन्स होइन।

रङले कहिल्यै बराबरी फुकाउँदैन। एउटै अंक भएका दुई सेट बराबर हुन्छन्, र त्यही कारण बराबरी राउन्ड सम्भव छ।

1. सबैले पहिलो सेट पल्टाउँछन्। सबैभन्दा बलियोले पहिलो राउन्ड लिन्छ।
2. पहिलो राउन्ड जित्नेले दोस्रोमा पहिले देखाउँछ, र त्यसै गरी अघि बढ्छ।
3. तेस्रो सेट सबैभन्दा अन्तिममा जान्छ।

दुई सेट बराबर भए त्यो राउन्ड कसैले लिँदैन। बराबरी हुन्छ, र बराबरी राउन्ड दुवैका लागि गन्तीमा आउँदैन।

देखाउने बेला केही पनि निर्णय हुँदैन। सेट लुकाउन, क्रम फेर्न वा झुक्याउन पाइँदैन, त्यसैले पत्ती राखिसकेपछि बाँड आफैँ सकिन्छ।

नौ पत्तीमा एउटै अंकका चार परे तुरुन्तै देखाइन्छ र बाँड त्यहीँ जितिन्छ। दुई जनासँग चार-चार परे ठूलो अंक भएकोले जित्छ।

यो इनाम भन्दा पनि बाध्यता हो। एउटै अंकका चार पत्तीलाई तीन सेटमा नभाँचीकन बाँड्नै मिल्दैन, त्यसैले खेलको सामान्य ढाँचासँग यसको जवाफ छैन।

अरू दुई नियम टेबलले नखोलेसम्म बन्द रहन्छन्। नौ पत्तीमा चार जोडी परे बाँड बदर हुन्छ: कसैले जित्दैन, सबैले फेरि दाउ राख्छन्, र पत्ती फेरि बाँडिन्छ।

अर्को हो दुरी, तिर्री, पन्जा। जहाँ यो चल्छ, फरक-फरक तीन रङका यी तीन पत्तीले सबैलाई जित्छन्, एक्काको ट्रेललाई समेत। तीनै रङ फरक हुनुपर्छ, त्यसैले दुई पत्ती एउटै रङका भएको दुरी, तिर्री, पन्जा साधारण ठूलो पत्ती मात्र हो।