कल ब्रेक कसरी खेल्ने

५२ वटै पत्ती बाँडिसकेपछि र एउटै पत्ती नफालिँदै हरेकले एउटा संख्या बोल्छ। बाँड्नेपछिको खेलाडीबाट सुरु भई बाँड्नेमा टुंगिने गरी एक फन्को घुम्छ। यहाँ आफूले चाहेको संख्या थिच्नुहोस्।

१ देखि ८ सम्मको जुनसुकै संख्या। पास गर्ने बाटो छैन, शून्य पनि छैन, त्यसैले हरेक खेलाडी कम्तीमा एक हातमा बाँधिन्छ। १३ हात भए पनि कलको सीमा ८ नै हो। एकपटक बोलिसकेपछि बदल्न पाइँदैन।

कल पालैपालो खुलेर गरिन्छ, त्यसैले गर्नासाथ सबैले सुन्छन्। पालोको अर्थ यही हो। बाँड्नेले सबैभन्दा पछि कल गर्छ, अर्थात् अरू तीन जनाले के बोले भन्ने उसलाई पहिल्यै थाहा हुन्छ। कल नगरेको सिटमा संख्याको ठाउँमा धर्को देखिन्छ।

चारै कलको जोड १३ हुनुपर्छ भन्ने छैन, कुनै निश्चित संख्या हुनुपर्छ भन्ने पनि छैन। दुई जनाले एउटै संख्या बोल्न सक्छन्, चारै जनाले चार-चार बोले पनि हुन्छ। कसैले रोक्दैन र केही मिलाइँदैन।

कल ब्रेकमा कुन पत्ती फाल्ने भन्ने कुरा अरू धेरैजसो तास खेलमा भन्दा बढी पटक नियमले नै तोकिदिन्छ। चार नियमले यो काम गर्छन्, र यहाँका सबै टेबलमा चारै लागू हुन्छन्। यी एकपटक बुझेपछि बाँकी खेल सजिलो छ।

1. रङ पछ्याउनुहोस्। हात जुन रङले सुरु भएको छ, त्यो रङको पत्ती हातमा छ भने त्यही फाल्नुपर्छ। त्यो रङ सकिनुअघि न तुरुप काट्न पाइन्छ, न अर्को रङ फाल्न।
2. सके जित्नुहोस्। कसैले तुरुप नकाटेसम्म, सुरु भएको रङमा अगाडि रहेको पत्तीभन्दा ठूलो पत्ती तपाईंसँग छ भने त्यही ठूलो फाल्नुपर्छ।
3. रङ सकिएपछि तुरुप काट्नुहोस्। सुरु भएको रङ तपाईंसँग छैन र कसैले तुरुप पनि काटेको छैन? त्यसो भए हुकुम नै तपाईंको एक मात्र वैध पत्ती हो।
4. सके ठूलो तुरुप फाल्नुहोस्। सुरु भएको रङ छैन र अगाडि हुकुमले जितिरहेको छ भने, त्योभन्दा ठूलो हुकुम हातमा हुँदा त्यही फाल्नुपर्छ।

जित्नुपर्ने भनेको सुरु भएको रङको सबैभन्दा ठूलो पत्ती हो, टेबलको सबैभन्दा ठूलो पत्ती होइन। पानको हातमा कसैले इट्टाको एक्का फालेको छ भने त्यो एक्काले केही जितिरहेको हुँदैन, र तपाईंले नाघ्नुपर्ने अझै पानकै सबैभन्दा ठूलो पत्ती हो।

कसैले तुरुप काट्नासाथ सके जित्ने नियम हट्छ। पानको हातमा हुकुम परिसकेपछि तपाईंसँग भएको जुनसुकै पान फाल्न मिल्छ, र पानको एक्का पछिका लागि जोगाउन पाइन्छ।

तुरुप काट्नु अनिवार्य हो, मौका होइन। सानो पान फालेर हुकुम जोगाउन पाइँदैन। धेरैले पहिले सिकेका हात मार्ने खेलसँग कल ब्रेकको सबैभन्दा ठूलो फरक यही हो।

पत्ती छान्न नपाउने अवस्था लामो समय रहँदैन, र यसबाट उम्कने बाटो हातमा के छ भन्नेमा भर पर्छ। सुरु भएको रङ छ तर अगाडिको पत्ती नाघ्ने ठूलो पत्ती छैन भने त्यही रङको जुनसुकै पत्ती चल्छ। सुरु भएको रङ छैन र जितिरहेको हुकुम नाघ्ने हुकुम पनि छैन भने हातका सबै पत्ती वैध हुन्छन्। सुरु भएको रङ पनि छैन, एउटै हुकुम पनि छैन भने त हात सुरु हुनुअघि नै तपाईं स्वतन्त्र हुनुहुन्थ्यो।

हुकुमले सुरु भएको हात पनि अरू जस्तै हो, त्यसैले सके जित्ने नियम हुकुममा पनि लाग्छ। हुकुमको सत्ताले हात सुरु भयो र तपाईंसँग हुकुमको चौका र नहर छन् भने नहर मात्र वैध हुन्छ। गुलामले सुरु भएको भए दुवै वैध हुन्थे।

कल गरेजति वा त्योभन्दा बढी हात जित्नुभयो भने कलकै संख्या अंक बन्छ। कलभन्दा माथिको हरेक हातले दशांश अंक थप्छ। नपुगे पूरै कल जम्माबाट घट्छ।

३ कल गरी ३ हात जिते ठ्याक्कै ३ अंक। ३ कल गरी ५ हात जिते ३.२ अंक, अर्थात् ३ र दुई दशांश। ४ कल गरी २ हात मात्र जिते जम्माबाट ४ घट्छ। १ कल गरी एउटै हात नजिते १ घट्छ।

यहाँ कलभन्दा बढी हात जित्नु शुद्ध नाफा हो। जोडिँदै गएका दशांश दश पुगेपछि मेटिने नियम यहाँ छैन, कलभन्दा बढी हात जितेकोमा जरिवाना पनि छैन, जबकि मोबाइलका केही कल ब्रेकमा ती दुवै हुन्छन्। बढी हातको मोल थोरै छ, तर कहिल्यै शून्यभन्दा कम हुँदैन।

जम्मा अंक बाँडाइदेखि बाँडाइसम्म जोडिँदै जान्छ र सजिलै शून्यभन्दा तल पनि पुग्छ। अंक दुई दशमलवसम्म राखिन्छ, तर बढी हातको मोल दशांश भएकाले तपाईंले देख्ने हरेक अंक एक दशमलवमै टुंगिन्छ।

तेह्रौँ हात सकिएपछि र चारै जनासँग एउटै पत्ती नबाँकी रहेपछि बाँडाइ सकिन्छ। चार जनाले जितेका हात जोड्दा सधैँ १३ नै हुन्छ। त्यसपछि अंकपत्र देखिन्छ, जसमा त्यो बाँडाइका कल, हात र अंक हुन्छन्, अनि तल जम्मा।

अर्को राउन्ड थिचेपछि गड्डी फेरि फिटिन्छ र बाँड्ने एक सिट सर्छ। सामान्य खेल ५ बाँडाइको हुन्छ, सुरु गर्नुअघि १ वा ३ पनि छान्न सकिन्छ। जम्मा अंकले पहिल्यै टुंगो लगाइसके पनि सबै बाँडाइ खेलिन्छन्।

अन्तिम बाँडाइपछि सबैभन्दा धेरै जम्मा अंक हुनेले जित्छ। यहाँ केही उल्टाइँदैन र खेलाडीबीच केही साटिँदैन, त्यसैले तपाईंको लहरमा देखिने संख्या नै तपाईंको अंक हो। दशांश जोडिने भएकाले माथि बराबरी हुनु विरलै हो, र भइहाले पनि अन्तिम अंकपत्रले एउटै सिटको नाम देखाउँछ, तर सिक्का राखिएको अनलाइन टेबलले त्यसलाई बराबरी मानेर सबैको दाउ फिर्ता गर्छ।

बोट हेर्ने मोडमा एपले आफैँ ५ सेकेन्डपछि अर्को राउन्ड थिच्छ, गति बढाउनुभएको छ भने त्योभन्दा छिटो। अनलाइन टेबलमा पनि कसैले हतार गराउँदैन। एउटा अपवाद छ: खेलाडीको जडान साँच्चै टुटेको छ भने ४५ सेकेन्डपछि बोटले उसको पालो खेल्छ, ताकि टेबल अड्किँदैन। सिट र त्यसमा राखिएको दाउ भने उसैको रहन्छ।

• कल गर्नुअघि पक्का हात गन्नुहोस्। हुकुमको एक्का र बादशाह दुई पक्का हात हुन्। कुनै रङको एउटै पत्ती छ भने त्यो पनि मोलको हो, किनभने रङ सकिएपछि मात्र तुरुप काट्न पाइन्छ।
• खेल भनेकै कल हो। ५ कल गरी ४ हात जित्दा ५ अंक घट्छ, जबकि २ कल गरी २ हात जित्नेको २ अंक बढ्छ। बहादुर कलभन्दा होसियार कलले धेरै खेल जित्छ।
• गइसकेको हात फेरि हेर्न पाइँदैन। पत्ती जित्नेकहाँ जान्छन् र हराउँछन्, र लगको पट्टीमा अन्तिम ६ हरफ मात्र रहन्छन्। कुन कुन हुकुम गइसके भन्ने सम्झनु नै यो खेलको सबैभन्दा ठूलो सिप हो।
• कसको कुन रङ सकियो, हेर्नुहोस्। दोस्रो पटक इट्टा आउँदा तुरुप काट्नेसँग इट्टा बाँकी छैन, त्यसैले फेरि इट्टा फाल्नु भनेको उसलाई सानै हुकुमले हात दिनु हो।
• कल पुगिसकेपछि थपिने हरेक हातको मोल दशांश अंक मात्र हो। अरूको कल बिगार्न एउटा हुकुम खर्चनु प्रायः त्योभन्दा धेरै फाइदाजनक हुन्छ।

यहाँ कल ब्रेक सधैँ चार जनाकै हुन्छ, त्यसैले कति जना भन्ने सेटिङ छैन। गतिले पत्ती र बोट कति छिटो चल्छन् भन्ने मात्र बदल्छ, नियम केही बदल्दैन। तल दिइएका सेटिङले भने खेल नै बदल्छन्।

पाँच कुरा तय छन् र तिनको कुनै सेटिङ छैन: सबैभन्दा सानो कल १, सबैभन्दा ठूलो कल ८, सके जित्नैपर्ने, सके ठूलो तुरुप फाल्नैपर्ने, र कलभन्दा माथिको हातको मोल दशांश अंक।

कल ब्रेक

खेलकै नाम। कल भनेको कति हात जित्छु भनेर बोलेको संख्या, र त्यो नपुग्नु नै ब्रेक हुनु हो।

कल

पत्ती फाल्न सुरु गर्नुअघि कति हात जित्ने हो भनेर बोलिने संख्या। एपको नेपाली पर्दामा कल र अंग्रेजी पर्दामा Bid लेखिन्छ।

हात

चार जनाको एक-एक गरी चार पत्ती। सबैभन्दा बलियो पत्ती फाल्नेले उठाउँछ। यस्ता १३ हातको एक बाँडाइ हुन्छ।

तुरुप

अरू तीन रङलाई जित्ने रङ। कल ब्रेकमा यो सधैँ हुकुम हो र कहिल्यै बदलिँदैन।

हुकुम, पान, इट्टा, चिडी

चार रङ। यीमध्ये हुकुम नै मुख्य हो, किनभने हुकुम तुरुप हो।

बाँड्ने

पत्ती बाँड्ने खेलाडी। सबैभन्दा पछि कल गर्छ, पहिलो हात सुरु गर्दैन, र हरेक बाँडाइपछि यो जिम्मा एक सिट सर्छ।

हात सुरु गर्नु

हातको पहिलो पत्ती फाल्नु, जसले अरूले पछ्याउनुपर्ने रङ तय गर्छ। हात जित्नेले नै अर्को हात सुरु गर्छ।

रङ पछ्याउनु

हात जुन रङले सुरु भएको छ, त्यही रङको पत्ती फाल्नु। हातमा त्यो रङ भएसम्म यो अनिवार्य हो।

रङ सकिनु

सुरु भएको रङको एउटै पत्ती हातमा नहुनु। रङ सकिएपछि मात्र तुरुप काट्न पाइन्छ, र अगाडि जितिरहेको हुकुम नाघ्न नसक्ने अवस्थाबाहेक काट्नैपर्छ।

बढी हात

कलभन्दा माथि जितिएको हात। यसको मोल दशांश अंक हुन्छ, र कहिल्यै शून्यभन्दा कम हुँदैन।

राउन्ड

१३ हातको एक पूरा बाँडाइ। सामान्य खेल यस्ता ५ राउन्डको हुन्छ।

हरेक परिवारले अलि फरक तरिकाले खेल्छ। हामीलाई थाहा भएका तरिका यी हुन्। बटन भएका तरिका यो टेबलमा घरको नियमका रूपमा खेल्न सकिन्छ।