व्यापार कसरी खेल्ने

व्यापार नेपालका हरेक परिवारले बट्टामा आउने बोर्डबाट चिनेको जग्गा किनबेचको खेल हो, भोटाहिटीको खेलौना पसलबाट आएको होस् वा दाजुभाइको सुटकेसबाट। दुई पासा फालेर बोर्ड घुमिन्छ, रोकिएका ठाउँ किनिन्छ, र आफ्नो ठाउँमा रोकिने सबैबाट भाडा उठाइन्छ।

यो बोर्ड नेपालकै ठाउँहरूले बनेको छ। कर्णालीका दुर्गम जिल्ला सबैभन्दा सस्ता छन्, त्यसपछि सुदूरपश्चिम र मधेश, अनि पहाडका सहर र पूर्वका सहर, चितवन र लुम्बिनी, पोखरा र उपत्यकाका पुराना सहर, र अन्तिममा ठमेल र दरबारमार्ग। यातायातका चार कोठा विमानस्थल हुन्, जसमा लुक्ला पनि छ, र दुई सेवा बिजुली र खानेपानी हुन्।

दुईदेखि छ जनासम्म खेल्न सकिन्छ: बोटसँग, एउटै फोन घुमाएर, वा अनलाइन साथीहरूसँग। खेल तीस चक्करसम्म खेलिन्छ र सबैभन्दा धनी खेलाडी जित्छन्, त्यसैले एउटा साँझ भित्रै सकिन्छ। लामो खेल चाहिए अन्तिम खेलाडी बाँकी नरहुन्जेल खेल्ने छान्नुहोस्।

बोली ठाउँ नकिन्ने खेलाडीबाट सुरु भएर टेबल घुम्छ। आफ्नो पालोमा सबैभन्दा माथिको बोलीभन्दा कम्तीमा दस रुपैयाँ बढाउनुहोस्, नत्र हट्नुहोस्। हटेपछि त्यो लिलामबाट बाहिर।

सबैभन्दा माथिको बोलकर्ता मात्र बाँकी रहे उसले बोली बैंकलाई तिर्छ र ठाउँ उसको हुन्छ। कसैले नबोले ठाउँ बैंकसँगै रहन्छ र त्यहाँ अर्को रोकिने खेलाडीले किन्न सक्छ।

अरूको ठाउँमा रोकिए उसलाई भाडा तिर्नुहोस्। धितोमा रहेको ठाउँको भाडा लाग्दैन।

• केही नबनेको ठाउँले आफ्नो भाडा लिन्छ, र एउटै खेलाडीसँग पूरै समूह भए त्यसको दोब्बर।
• विमानस्थलको भाडा मालिकसँग जति धेरै विमानस्थल, त्यति बढी: एउटाको रु २५० देखि चारवटैको रु २,०००।
• सेवाले फालेको पासाको चालीस गुणा लिन्छ, मालिकसँग दुवै भए सय गुणा।

भाग्य कोठामा रोकिए भाग्य कार्ड तान्नुहोस्। धेरैजसोले तपाईंलाई सार्छन्: सुरुमा, कुनै ठाउँमा, दोब्बर तिर्ने अर्को विमानस्थलमा, बन्दका कारण तीन कोठा पछाडि, वा जेल। गुठी कोठामा रोकिए गुठी कार्ड तान्नुहोस्, जसले धेरैजसो पैसा दिन्छ वा लिन्छ: दसैँ भत्ता, अस्पतालको बिल, हरेक खेलाडीबाट देउसीको पैसा, हरेक घरको मर्मत।

हरेक गड्डीमा एउटा कार्डले जेलबाट निकाल्छ। चाहिँदासम्म राख्नुहोस्, वा साट्नुहोस्। अरू हरेक कार्ड पढेपछि गड्डीको फेदमा जान्छ।

प्रहरीको कोठामा रोकिँदा, कार्डले, वा लगातार तीन जोडा पर्दा जेल जानुहुन्छ, र सुरु नाघ्दै नाघी सिधै त्यहाँ। जेलमा पनि भाडा उठाउन, घर बनाउन र साटासाट गर्न पाइन्छ। निस्कन, आफ्नो पालोमा:

1. रु ५०० जरिवाना तिरेर सामान्य रूपमा फाल्नुहोस्,
2. धरौटी कार्ड छ भने चलाउनुहोस्, वा
3. जोडा खोज्न फाल्नुहोस्: जोडा परे निस्कनुहुन्छ, नत्र जेलमै।

जोडा नपरी तीन पटक फालेपछि जरिवाना तिरेर तेस्रो फालेको चाल हिँड्नुहुन्छ। सामान्य चालमा जेलको कोठामा रोकिनु भेट्न मात्र आउनु हो।

भएभन्दा बढी तिर्नुपर्‍यो भने जुटाउनैपर्छ: घर लागतको आधामा बैंकलाई बेच्नुहोस्, वा ठाउँ मूल्यको आधामा धितो राख्नुहोस्। धितोमा रहेको ठाउँले ऋण र दस प्रतिशत थप नतिरुन्जेल भाडा लिँदैन।

घर भएको समूहको कुनै ठाउँ धितो राख्न मिल्दैन, त्यसैले पहिले घर बेच्नुहोस्। टेबलले हरेक ऋण क्रमैसँग मिलाउँछ, र पुग्ने बित्तिकै तिरिदिन्छ।

तिर्नुपर्ने जुटाउन सक्नुभएन भने टाट पल्टिनुहुन्छ र खेलबाट बाहिर। तपाईंसँग भएको सबै, धितोसहित, जसलाई तिर्नुपर्ने थियो उसलाई जान्छ। बैंकलाई तिर्नुपर्ने थियो भने ठाउँहरू बैंकमै फर्कन्छन्।

पासा फाल्नुअघि अर्को कुनै खेलाडीलाई साटासाटको प्रस्ताव गर्न सक्नुहुन्छ: ठाउँ, पैसा र धरौटी कार्ड, दुवैतिर जे मिलाए पनि। उनले स्वीकार्छन् वा अस्वीकार्छन्। एक पालोमा तीनवटासम्म प्रस्ताव गर्न सकिन्छ।

समूहमा कतै पनि केही नबनेको भए मात्र ठाउँ साट्न मिल्छ। धेरैजसो समूह साटासाटले नै पूरा हुन्छन्, किनभने पासाले विरलै कसैलाई पूरै समूह दिन्छ। बोटले आफ्नो समूह पूरा गर्ने ठाउँ माग्छ, र तपाईंको समूह पूरा गर्ने ठाउँ सस्तोमा दिँदैन।

• सुरुमा लगभग सबै किन्नुहोस्। तपाईंसँग भएको हरेक ठाउँले अरू कसैलाई समूह पूरा गर्न दिँदैन।
• समूहमा तीन घर भएपछि भाडा ह्वात्तै बढ्छ। पैसा छरेरभन्दा छिटो त्यहाँ पुग्नुहोस्।
• सुन्तला र रातो समूहमा धेरै खेलाडी रोकिन्छन्, किनभने ती जेलबाट एक-दुई पासाको दूरीमा छन्।
• अगाडिको भाडाका लागि केही पैसा बचाउनुहोस्। धितो फुकाउन दस प्रतिशत थप लाग्छ, र घर बेच्दा आधा जान्छ।
• आफ्नो समूह पूरा गर्ने ठाउँका लागि साट्नुहोस्, र अरूको समूह पूरा गर्ने साटासाटमा होसियार रहनुहोस्।

पूर्वनिर्धारित छापिएको नियम हो, तीस चक्करसम्म। परिवारमा विवाद हुने घरायसी नियम सेटिङ हो।

व्यापार

किनबेच, कारोबार। खेलको नाम।

भाग्य

धेरैजसो तपाईंलाई सार्ने कार्डको गड्डी।

गुठी

टोलको चाडपर्व र भोज चलाउने सामुदायिक संस्था। धेरैजसो पैसा दिने वा लिने कार्डको गड्डी।

चौतारी

पिपलमुनि बटुवाले भारी बिसाउने ढुङ्गाको थुम्को। बोर्डको सित्तैको कुना।

भन्सार

आयातमा लाग्ने कर। दुई करमध्ये एक।

धितो

ठाउँ बन्धक राखेर बैंकबाट मूल्यको आधा, दस प्रतिशत थप गरी फिर्ता तिर्ने।

लिलाम

बोली लगाएर बेच्ने तरिका।

टाट पल्टिनु

तिर्न नसकेर खेलबाट बाहिर हुनु, सबै सम्पत्ति जसलाई तिर्नुपर्ने थियो उसलाई जान्छ।