लिङ्गे पिङ

लिङ्गे पिङ चढ्ने चीज हो, यसमा कसैले अङ्क गन्दैन। गाउँका युवाहरूले यसलाई ठड्याउँछन्, र एक दिन लाग्छ।

एक पटकमा एक वा दुई जना, बसेर वा उभिएर खेल्छन्। कसैले धकेलेर सुरु गराउँछ, त्यसपछि खेल्नेले आफ्नो तौल सारेर पिङ चलाइराख्छ। बूढापाकाहरू राति अबेरसम्म पिङमा गीत गाएको सम्झन्छन्।

नेपाली विकिपिडियाले चलन बताउँछ: दशैँमा टीका लगाएपछि पिङ खेलेर जमिन छाड्नुपर्छ। नेपाली टाइम्स थप्छ, यो मुक्ति पाउन गरिन्थ्यो।

पिङको छेउमा प्रायः रोटे पिङ हुन्छ, हातले घुमाइने र वर्षौँ राखिने सिटसहितको काठको चक्का। १९६० को दशकका तस्बिरमा मकवानपुरमा त्रिभुवन राजपथको एउटा बिसौनीमा एउटा, र तेह्रथुममा हातले घुमाउने अर्को देखिन्छ।

रोल्पामा यो चक्का चर्खे पिङ हो, र यो वर्षको अर्कै बेला घुम्छ। परिवर्तन गाउँपालिकाको ओह गाउँमा यो भदौ १ र भदौ १२ मा खेलिन्छ। अनलाइनखबरका अनुसार कुनै बेला रोल्पाका लगभग हरेक गाउँले यो ठड्याउँथे, र अहिले यो लोप हुने अवस्थामा छ।

• १९६२पोखरा नजिक पिङ खेल्दै गरेको एक बालक, पिस कोरका एक स्वयंसेवकले खिचेको।
• १९६४, १९६५पोखराको कौँडाँडामा दशैँका लागि ठड्याइएको पिङ, र कास्कीमा काठको चक्कामा केटाकेटी।
• १९६६तनहुँमा लिङ्गे पिङ खेल्दै गरेकी एक महिला।
• १९६७तेह्रथुममा हातले घुमाउने चक्का, र मकवानपुरमा त्रिभुवन राजपथको एउटा बिसौनीमा काठको अर्को।
• २०७५ सालअनलाइनखबरको दशैँ रिपोर्टले यसलाई पिङको अनिकाल भन्छ।
• २०२१नेपाली टाइम्सले कोभिडपछि चाँगुनारायणलगायत ठाउँमा फेरि पिङ ठडिन थालेको पाउँछ।
• भदौ २०८३अनलाइनखबरका अनुसार रोल्पाको चर्खे पिङ लोप हुने अवस्थामा छ।

यो पानाको हरेक तथ्य यिनैमध्ये कुनै एकबाट आएको हो। कुनै स्रोत पढ्न सकिएन वा कुनै दाबीको स्रोत छैन भने, पाठले त्यो भन्छ।

1. Once upon a time, Dashain was all about the swing, The Kathmandu Post, 25 September 2019, photographs from the Nepal Photo History Project
2. High on swings, Monika Deupala, Nepali Times, 15 October 2021
3. दशैंमा पिङको अनिकाल, Bishal Sapkota, Onlinekhabar, 31 Asoj 2075
4. रोल्पामा लोप हुँदै परम्परागत चर्खे पिङ, Onlinekhabar, 1 Bhadau 2083
5. Linge Ping, Wikipedia
6. पिङ, Nepali Wikipedia